Китоби дарси

Такмили таълими математика

Маълум, ки дар таълиму тарбияи хонандагон нақши асосро муаллим  мебозад. Маҳз ӯ аз аввалин рӯзҳои ба мактаб қадам гузоштани шогирдон чашмони онҳоро ба дунёи илму ирфон, ба дарки асрори оламу боз менамояд. Ақлу заковат, рӯҳия ва ҷаҳонбинӣ, доираи фаҳмишу дониш, маҳорату малакаи хонандагонро аз захираи дониши худ баҳраманд карда тавонистан обрӯю эътибори муаллимро, ҳам дар байни  шогирдон ва ҳам омӯзгорон ... Read More »

Усули нав дар ибтидои таълими математика

Мафҳуми «Салоҳият»  — шоистагӣ, қобилият, лаёқат,  маҷмӯи дониш, малака ва маҳорати ба ҳам пайвандест, ки ба мақсади ҳалли масъалаҳои мушаххаси ҳаёти (иҷтимоӣ,  иқтисодӣ, сиёсӣ),   маърифатӣ ва касбӣ равона карда мешавад. Ҳар як хонанда ба дарс бо дараҷаҳои гуногуни салоҳиятҳо меояд. Аз ин лиҳоз,  омӯзгор бояд қобилияти  муайян кардани сатҳи салоҳиятнокии  хонандаро  дошта бошад. Омӯзгор барои ташаккули натиҷаҳои  таълими ҳар як ... Read More »

Кор бо китоби дарсӣ

Кор бо китоб дар дарс – амали мураккаб ва хеле душвор аст. Тадқиқотҳо нишон медиҳанд, ки ҳар як сеюм хонандаи мактаби ибтидоӣ дар хондану дарки матни пешниҳодшуда мушкилӣ мекашад. Вазифаи муаллим – ба хонандагон омӯзонидани мустақилона бо китоб кор кардан аст. Кори самаранок бо китоб бояд ҳам дар мактаб ва ҳам дар хона ба роҳ монда шавад. Муаллим бояд ба ... Read More »

Корҳои мустақилона аз фанни забони модарӣ 

2 (39)

Дар  барномаҳои  синфҳои  ибтидоӣ  аз ҳар  як  омӯзгор  талаб  карда  мешавад, ки  шогирдонашон  дурусту  равон  хондан, дарк  кардани  маънии  калима, хоно  навиштан, ба қоидаҳои  имло  риоя  кардан  ва  бо  забони  адабӣ  гуфтугӯ  карданро  омӯзанду аз бар кунанд. Қисми  зиёди  корҳои  мустақилона  аз рӯйи  китоби  дарсӣ  гузаронида  мешавад. Дар  китобҳои  дарсии  синфҳои  1-4  машқҳое  оварда  шудаанд, ки  боиси  инкишофи  фикрронӣ  ва  ... Read More »

География ва ҷаҳоншиносӣ

Дар нақшаи нави таълимӣ, ки соли 2015 таҳия ва нашр гардидааст, якчанд фанни ҷадид дохил карда шудааст, ки география (фаъолияти инсон) дар синфи 11 яке аз онҳо ба шумор меравад. Муаллифони китоб, олимони шинохта А. Ҷӯраев ва Р. Ибрагимова дар мавзӯи «География ва ҷаҳоншиносӣ» дар хусуси фанни мазкур чунин маълумот додаанд: Хотирнишон бояд намуд, ки фанни  география (фаъолияти инсон) аз ... Read More »

Омӯзиш монеанописанд аст

Деҳаи Тӯсиёни Бадахшон бо донишмандон ва мардуми фарҳангпарвараш мақоми хосае дорад. Солдидагон нақл мекунанд, ки мардуми водии Шоҳдараро оғоз аз деҳаи Хабост то нуқтаи охирин — деҳаи Ҷавшангоз омӯзгорон аз деҳаи  Тӯсиён хатту савод омӯхтаанд. Ин далелро Охон (мардуми Бадахшон омӯзгорони варзидаро бо эҳтиром «охон» мегӯянд) Мағрибӣ, Охон Назарамон, Охон Қарача ва бисёр дигарон бо тафсилоту ҷузъиёташ собит мекунанд. Аммо ... Read More »

Роҳбалади хирадманду боэътимод

Китоб роҳнамою нерубахши инсонҳост ва кас ҳар қадар бо китоб унс бигирад, китоб бихонад, ҳамон қадар донову тавоно хоҳад буд. Ҷомии бузургвор китобро «аниси кунҷи танҳоӣ»-ву «фурӯғи субҳи доноӣ» хонда, ба он рӯй овардану аз он баҳра бурданро омили муҳими инсони ҳақиқиву огоҳдилу соҳибфазилат гаштан донистааст. Воқеан ҳам, китоб неруи тавонову роҳбалади доноест барои ҳар шахс. Бо ин сарчашмаи дониш ... Read More »

Баҳисобгирии бухгалтерӣ

Ба шарофати Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки мо имсол 25-умин солгарди муборакашро таҷлил намудем, дар ҳамаи соҳаҳои ҳаёти кишвар дигаргуниҳо, такомулоти куллӣ ба вуқӯъ пайвастанд ва ба тамоми масоили сиёсиву иҷтимоиву иқтисодии ҷумҳурӣ аз лиҳози хусусиёту манфиатҳои миллӣ бознигарӣ карда шуд. Бахусус, дар соҳаи маорифи мамлакат ислоҳоти фарогир татбиқ гардид ва дар ин замина мазмуну муҳтавои таълиму тарбия такмил ёфт, ... Read More »

Табиатшиносӣ

(Олами атрофи мо) Китоби дарсӣ барои синфи 2 Қодиров Н., Абдуллоев И., Исоев К., Давлатзода С., Табиатшиносӣ (Олами атрофи мо). Китоби дарсӣ барои синфи 2-юми муассисаҳои таҳсилоти умумӣ. Душанбе: 2016, 136 саҳ. II. ТАБИАТ ВА ГУНОГУНИИ ОН §5. ҚИСМҲОИ ҒАЙРИЗИНДА ВА ЗИНДАИ ТАБИАТ Ба атроф нигаред ва ашёро номбар кунед (ашёи аз синфхона берунро ҳам). • Онҳоро ба кадоме аз ... Read More »

Усули таълими як мавзӯи химиявӣ

h

Дар замоне ки дар соҳаи маориф тағйиротҳои куллии сифатӣ ба амал омада истодааст, бояд дар муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ тарзи нави таълим ва тарбия ба роҳ монда шавад. Модернизатсияи таълим ногузир аст, зеро пешрафти босуръати техника ва технологияи маводи рӯзгор, ки насли наврас аз он васеъ баҳра мебаранд, мо, таълимдиҳандагонро водор месозад, ки роҳҳои нави онро кор карда ... Read More »

Танзими машқҳо дар таълим

big

Азбаски ҳама гуна фаъ-олияти инсон мақсаднок аст, омӯзиши забони хориҷӣ низ бояд мақсаде дошта бошад. Дар адабиёти методӣ мақсадҳои амалӣ, тарбиявӣ ва такомулии он нишон дода шудаанд, ки ин мақсадҳо зина ба зина ташаккул меёбанд ва чор рукни фаъолияти муоширатӣ (ҳарфзанӣ, шунида фаҳмидан, хондан ва китобат) ба даст меояд. Ин чор рукни фаъолияти муоширатӣ ба воситаи машқҳо ташаккул дода мешаванд. ... Read More »

Санҷиши дониш

Забони тоҷикӣ дар мактаб яке аз фанҳои асосӣ ба шумор меравад. Огоҳии комил аз ин фан барои омӯхтани фанҳои дигари таълимӣ ёрии калон мерасонад. Аз ин рӯ, мо — муаллимони фанни забони модариро зарур аст, ки роҳу усулҳоеро ба роҳ андозем, ки шогирдони мо ин фанро хуб омӯхта,  фикри худ-ро беғалат ба таври хаттӣ ва шифоҳӣ баён карда тавонанд. Имрӯзҳо ... Read More »

Математика ва мантиқ

math

Барномаи таълимии фанни математика барои синфҳои ибтидоӣ омӯзиши мафҳумҳое чун ададҳои натуралӣ, хосиятҳои онҳо, нул, баробарӣ, нобаробарӣ, нобаробарии фигураҳои геометрӣ, баробарии шаклҳои геометрӣ, муносибат ва хосиятҳои онҳоро тавсия медиҳанд. Омӯзиши ин мафҳумҳо дар синфҳои 1-3 характери тайёрӣ дошта, хонандагонро ба ҳазми мавзӯъҳои математикӣ дар  синфҳои болоӣ ва дарки ҳалли мисолу масъалаҳои онҳо омода мекунад.   Ҳамаи мафҳумҳое, ки дар боло ... Read More »

Варазрӯд ва Варорӯд

968971057 (1)

Кишваре, ки миёни рӯди Омуву (дурусттараш қаторкӯҳҳои Ҳисор) Сирдарё мебошад ва ҳамакнун шомили Осиёи Миёнаву Осиёи Марказист, дар овони хеле бостониву қадиму миёна номҳои гуногун дошт, маъмулан ин кишварро Варорӯд ё Фарорӯд мегуфтанд, ки бисёриҳо номиш пиндоштаанд, вале пасон тарҷумаи ҳамон ба арабӣ Мовароуннаҳр – номи ин кишвар шуд. ӯ таърихан шомили кишвари қисман сакҳо, суғдиён ва Балхи Тоҷикон (водиву ... Read More »

Маводи аттестатсияро дуруст бояд таҳия намуд

аттестация-рабочих-мест

Аз соли хониши 2013-2014 сар карда дар муассисаҳои таҳсилоти умумии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар синфҳои 9, 10 ва 11-и ҳама намуди муассисаҳо (давлатӣ, типии нав ва шахсӣ) аттестатсияҳои аз синф ба синф гузаронидан ва хатм аз фанҳои алгебра, физика, химия, биология, география, таърихи халқи тоҷик ва ҳуқуқи инсон ба тариқи тестӣ  баргузор мегардад. Дар синфҳои 9 ва 11 аттестатсия аз фанҳои ... Read More »

Усулҳои самараноки дарс

izuchenie-amerikanskogo-yazyka

Таҳия намудани нақшаи дарс яке аз вазифаҳои асосии омӯзгор ба ҳисоб меравад. Аз таҷриба маълум аст: омӯзгоре, ки мунтазам нақшаи дарс таҳия мекунад, раванди дарсро аз рӯи низоми муайян ба роҳ монда метавонад. Зеро ҳангоми тайёр кардани нақшаи дарс омӯзгор мақсад ва вазифаҳои дарсро муайян карда, истифодаи мавод ва усулҳои таълимиро аниқ, роҳҳои тадрис, равиши фаъолиятҳои худро муайян намуда, ба ... Read More »

Дарси ҳаётӣ хотирмон аст

Ман муаллимаи биологияам ва дар дарсҳои ҳаррӯза аз усулҳои фаъоли «Педагогикаи иртиботӣ» васеъ истифода мебарам. Яке аз ин усулҳо дарс — саёҳат мебошад. Саёҳат яке аз шаклҳои муҳими ташкили омӯзиши фанни билогия буда, дар шинос намудани хонандагон бо усулҳои тадқиқотӣ-илмии биология, рушди қобилияти маърифатӣ, фаъолияти мустақилонаи хонандагон нақши муҳим мебозад. Саёҳати омӯзишӣ ба табиат аз ҷиҳати методию ташкилӣ шакли мураккаби ... Read More »

Дарс ҳадафгир аст, агар рангин гузарад

IMG_0030

Дарс, қувва ва неруи он, ҳақиқатан ҳам, муъҷизаовар аст. Агар раванди омӯзишро як дарёи серобу азиме тасаввур кунем, дарс калонтарин ва хурӯшонтарин шохоби он аст. Самара ва сифати дарс ба заҳмати паёпай ва хастагинопазири муаллим вобастагӣ дорад. Агар ин заҳмат эҷодӣ, мусалсал ва шодиовар бошад, ба дил ва рӯҳи шогирд туғён мепарварад, ақл ва қувваи ҳофизаашро сайқал медиҳад. Дарс аз ... Read More »