Тарбия

Тарбияи дуруст – омили пешравӣ

Таърихи мактабу маориф дар марҳилаҳои гуногуни тараққиёти ҷамъият рушди бемайлони соҳаро  дар сатҳи гуногун ёд дорад. Вале соҳаи маорифи кишвар, бахусус дар   муддати 25 соли Истиқлолият чунин ҳолати пешравиро дар хотир надорад. Масалан, барои пешрафти  соҳа танҳо дар соли 2016 3 миллиарду  150 миллион сомонӣ пешбинӣ гардид, ки дар муқоиса ба даҳ соли сипаришуда 13 баробар зиёд аст.   Таваҷҷуҳи Ҳукумати ... Read More »

Неруи созандаи фардои Ватан

Мо, омӯзгорон, аз пешаи пуршарафи худ ифтихормандем, зеро ҷомеа ба зиммаи мо вазифаи масъулиятмандтарин – таълиму тарбияи ояндасозони Ватани азизамонро бо бовару эътимоди зиёд супоридааст. Онҳое, ки имрӯзҳо дар паси мизи мактабӣ нишастаанд, бо гузашти айём дар натиҷаи омӯзиши босамар тақдири кишварро ба даст мегиранд ва баҳри идомаи созандагию бунёдкорӣ дар диёри арҷмандамон ҷидду ҷаҳд менамоянд. Дар ин кор то ... Read More »

Дар тарбия ҳама масъулем

71432-660x330

Мутафаккири бузурги асрҳои миёнаи тоҷик Муҳаммад Ғазолӣ чунин гуфта: «Фарзанд амонат аст дар дасти падару  модар ва дили поки фарзанд нафис асту нақшпазир, ҳар нақше ба ӯ гузорӣ, чун мушк ба худ бигирад ва чун замин пок аст, ҳар тухме, ки дар вай бикорӣ, бирӯяд. Агар тухми хайру некӣ аст, ба саодати дину дунё расад ва падару модару муаллим дар ... Read More »

Масъулият водор мекунад

Дар таълиму тарбияи насли наврас нақши  роҳбари синф бисёр муҳим аст. Сифатҳои хуби педагогӣ доштан, меҳрубону дилсӯз будан, касби худро дӯст доштан манбаи комёбиҳои роҳбари синф буда метавонад. «Омӯзгоре, ки фақат ба талаба монанди падар ва модар муҳаббат дорад, беҳтар аз устодест, ки тамоми китобҳоро мутолиа намуда, аммо ба кору ба талаба муҳаббати ҳақиқӣ надорад, муаллиме, ки дар худ неруи ... Read More »

Дили фарзанд нозук аст

Ҷавонон ниҳоли кӯчаке ба ҳисоб мераванд, ки бо сабзидани ин ниҳолҳо ояндаи кишвари мо сарсабзу хуррам мегардад. Ягона неруе, ки ҷавонони миллатро пеш мебарад, дониши хуби онҳост. Беҳтарин василае, ки инсонро ба дунёи рангин ворид мегардонад, китоб аст. Китоб, ки сарчашмаи донишу хирад аст, метавонад инсонро ба пешравиҳо ноил гардонад. Макони бе китобу китобхон мисли хонаест, ки чароғ надорад. Имрӯз ... Read More »

Дар боби покизагии гуфтор

Баъди  аз сар гузаронидани ҷанги шаҳрвандӣ  дар саҳнаи ахлоқии ҷомеаи мо ҳама чиз ёфт мешавад: ҳам ҷавонони баору номус ва ҳалиму ҷӯянда, ҳам авбоши худсару хирасари бетарбия ва ҷинояткор ва ҳам духтару писарони ҳайрону парешони роҳгумзада, ки ҳанӯз ба кадом роҳ рафтани худ-ро намедонанд. Вазифаи қувваҳои солимфикри ҷамъият ва созмонҳои гуногуни ҷавонон аз он иборат аст, ки маҳз бо ҷавонони ... Read More »

Дарс – оинаи маҳорати омӯзгор

Тарбия дар раванди корҳои педагогӣ нақши муҳим дорад. Зеро он ҷараёни мақсадноки ташаккулёбии шахсият маҳсуб меёбад ва дар он ҳамкории идоракунанда ва назоратшаванда, яъне тарбиятгар ва тарбиятгирандагон ба мушоҳида мерасад, ки мақсади асосиро ташаккул додани шахсият дар ҷомеа ташкил медиҳад. Дар адабиёти педагогии солҳои пеш аз Истиқлолият нисбат ба раванди тарбия чунин андеша роиҷ буд, ки тарбияи мактабиён мувофиқи мақсади ... Read More »

Масъулияти роҳбари синф

Дар ҷараёни таълиму тарбия аз ҳама бештар ба фаъ-олияти хонандагон ва падару модарони онҳо роҳбари синф таъсиргузор аст. Ҳамзамон, дар тамоми фаъолияти мактаб, аз ҷумла, шинохтани мавқеи синф ва шогирдони он роҳбари синф нақши асосӣ дорад. Вобаста ба ин, роҳбари синф бояд аз мазмуни фаъолият, вазифа, уҳдадорӣ ва ҳуқуқҳои худ огаҳ бошад ва ҳадафмандона амал намояд. Ба вазифаҳои муҳимтарини роҳбари ... Read More »

Сифати дониш – ҳадафи асосӣ

Гузариш ба низоми таълими салоҳиятнок талаби давру замон аст. Ин раванд тариқи хеле самаровар барои ташаккули дониш, маҳорат ва малакаи толибилмон ва дар ниҳояти кор  ба даст овардани салоҳият, ки натиҷаи амалии дониш, малака ва маҳорат аст, мебошад. Дар низоми таълими салоҳиятнок амалисозии зинаҳои таълим: ба хотир гирифтан, фаҳмидан, истифода бурдан ва арзёбӣ кардани салоҳиятҳо асоси кор аст. Дар  ин ... Read More »

Телевизор ва хонандаи хурдсол

Хонандаи хурдсол, ки дар синфҳои ибтидоӣ таҳсил дорад, мисли он раҳравест, ки ҳанӯз дар ибтидои пайроҳа қадам мезанад ва ҳар лаҳза хавфи пешпо хӯрдану афтодан, хаста шудану раҳгум задан ӯро таҳдид мекунад. Аз ин рӯ, ин хонанда бояд ҳамеша зери назорати дақиқ қарор дошта бошад; ҳам дар мактаб, ҳам дар кӯча ва ҳам дар хона. Ин нукта дар Қонуни Ҷумҳурии ... Read More »

Истиқлолият – рушдбахши забони давлатӣ

Тақдири ҳар халқ бо тақдири забонаш ҳамбастагии қавӣ дорад. Ҳар халқе, ки рӯҳияи истиқлолхоҳӣ дораду ба муқаддасоти миллии хеш арҷ мегузорад, заволнопазир аст ва дар ҳама гуна ҳолатҳои муҳлики таърих ҳастии худро ҳифз менамояд. Яке аз василаҳои асосии ҳастии миллат ва асолати он пойдориву мавқеъпазирии забони модарист. Иртиботмандии ногусастании халқро бо забони миллиаш шоир Аскар Ҳаким чунин қаламдод кардааст: Бо ... Read More »

Марказҳои ҷомеавии рушди кӯдак – талаби замон 

Солҳои охир миқдори кӯдакистонҳо дар кишвар афзудааст, вале таҳлилҳо нишон доданд, ки бисёр кӯдакон, бахусус, дар деҳот аз тарбияи томактабӣ маҳрум мемонанд. Биёед, ба як таҳлили одӣ рӯ оварем. Масалан, дар ноҳияҳои Дарвоз имсол 1 кӯдакистон бо фарогирии 70 нафар, Ванҷ 1 кӯдакистон бо фарогирии 50 нафар, Рӯшон 2 кӯдакистон бо фарогирии 240 нафар, Шуғнон 1 кӯдакистон бо фарогирии 30 ... Read More »

Тарбия бояд муассир бошад

Дар раванди таълиму тарбия баргузории корҳои беруназсинфӣ нақши муҳим дорад. Шаклҳои гуногуни корҳои беруназсинфӣ мавҷуданд ва аз ҷониби омӯзгорон, махсусан, роҳбарони синфҳо васеъ истифода бурда мешаванд. Яке аз воситаҳои нисбатан шавқовару ҷолиб ва таъсирбахши корҳои беруназсинфӣ, ба назари мо, ташкили ҷашнҳои мактабӣ мебошад. Таҷриба собит сохтааст, ки ягон чорабинии дигари беруназсинфӣ ин қадар имконотеро доро нест, ки ҷашнҳои мактабӣ доранд. ... Read More »

Рисолати роҳбари синф

Тарбияи ахлоқии мактаббачаҳо шаклу усули гуногун дорад. Дар синфҳои ибтидоӣ оид ба тарбияи одоби ҳамидаи хонандагон аз чунин усулҳо мисли суҳбат, бозиҳо, машқҳо ва ғайра истифода бурдан мумкин аст. Ҳар як машғулият аз қоидаҳои муайян иборат мебошад. Ҳангоми гузаронидани ин машғулиятҳо муаллим барои асоснок кардани фикри худ бояд аз ҳодисаҳои ҳаётӣ ё адабиёти бадеӣ ва рӯзномаву маҷаллаҳо мисолҳои аниқ ва ... Read More »

Ҳамдаму ҳамрози ҷониям — китоб!

0-21

Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади бештар баланд бардоштани сифати таълим пайваста тадбирандешӣ мекунад. Таълими салоҳиятнокӣ,  ки аз соли таҳсили равон дар синфҳои ибтидоӣ ҷорӣ гардид,  низомест,  ки дар он диққати асосӣ ба ҳаёти ҳақиқӣ равона мешавад. Китобхонӣ,  дӯст доштани китоб аз китобҳои иловагӣ истифода бурда тавонистан дар низоми нави таълим мавқеи муҳим дорад. Барои аълохон гардидани хонандагон ... Read More »

Дониши мустаҳкам – асоси комёбӣ

0 (29)

Дар Паёми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон омадааст: «Бо супориши Роҳбари давлат имсол дар шаҳри Душанбе бори нахуст дар сохтори Академияи илмҳои Тоҷикистон мактаби инкишофи зеҳнӣ бунёд гардида, Вазорати маориф ва илм вазифадор шудааст, ки ба Ҳукумати мамлакат барномаи давлатии таъсиси чунин мактабҳоро дар маркази ҳама вилоятҳо пешниҳод ... Read More »

Тарбияи наку ва камолоти шахсият

1003121 копия

Бояд қайд намуд, ки тарбияи ахлоқии насли нав-рас аз замонҳои қадим то имрӯз диққати аҳли башар, бахусус, шахсиятҳои солимфикрро ба худ ҷалб намудааст. Таассуфовар аст, ки вақтҳои охир аз ҷониби насли наврас ва ҷавонон  ҷинояту қонуншиканиҳо зиёд шуда истодааст. Тамаддуни исломӣ, ки тӯли зиёда аз 1400 сол ба аксарияти халқҳои Шарқ нафақат ҳамчун дин, балки чун тарзи зиндагии намунавӣ, маънавиёту ... Read More »

Сарчашмаи тарбияи шоиста

2502145

Дар назар бояд дошт, муҳимтарин мақсади тарбия дар шароити имрӯз он аст, ки инсони созандаю серғайратро ба камол бояд расонду ба ҷомеа тақдим кард. Давоми мавҷудияти хеш дар дарозои таърих ҷомеаи башари борҳо собит сохтааст, ки бе вуҷуди оилаи солиму рушдёфта барпо намудани ҷомеаи солим мушкилу ғайримумкин аст. Аз ин рӯ, ин нуктаро миллати куҳанбунёду тамаддунофари тоҷик ҳам дарк намуда, ... Read More »