Таҳлил

Мушкилоти тадриси забони тоҷикӣ ва роҳҳои ҳалли он

Таълими забони тоҷикӣ дар гурӯҳҳои тоҷикии факултаҳои ғайрифилологии мактабҳои олӣ масъалаи муҳим мебошад. Мо соҳиби давлати мустақилу соҳибистиқлолем ва забони миллӣ, ки рукни асосии ҳар як давлат ба шумор меравад, донистан ва эҳтироми он вазифаи ҳар як фарди ҷомеа аст. Бо вуҷуди он ки  аз қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатӣ» солҳои зиёд  сипарӣ шудааст  то ҳол дар ... Read More »

Сарвари олиҳиммат ва ғояи сулҳ

Мусаллам аст, ки шахсият дар раванди мураккаб ва тақдирсози сиёсӣ масъулияти бузурге ба дӯш дорад. Комёбӣ дар раванди сиёсӣ аз бисёр ҷиҳат ба кордонӣ, мулоҳизакорӣ, дилсӯзӣ, фарҳанги сиёсӣ ва кору амали шахсият вобаста аст. Дар даврони буҳронӣ ва пурфоҷиае, ки тақдири халқ дар вартаи парешонӣ ва ноумедӣ афтода буд, ба чунин шахсияте зарурат пайдо шуд, ки халқро на бо эъломияҳо ... Read More »

Сияҳпӯшӣ фарҳанги бегонагароист!

Инсон дар марҳилаҳои гуногуни таърихӣ ба тағйирхӯрии пӯшишҳои анъанавӣ мубтало гардида, бо гузашти вақт омехташавии фарҳангҳоро мушоҳида хоҳад кард. Дар замони муосир ба василаи ворид намудани тағйирхӯрӣ дар пӯшидану пӯшонидани колбуд ҷараёни ҳамоҳангсозии ислом бо масеҳият ба вуқӯъ пайвастааст, чунки  бо мурури вақт нуфузи хурофот дар мафкураи инсонҳо коста шуда, набарди адён бо дар назардошти таҳмил намудани партовҳои тамаддуни ғолиб ... Read More »

«Омӯзгор» дар ноҳияи Вахш

Ба ноҳияи Вахш сафар кардани моро сабаб мактубе буд, ки ба идораи нашрия ворид гардидаву моҳиятан арзу шикоят ва норизоиятии омӯзгореро аз ноҳияи  мазкур дар бар мегирифт. Сармуҳаррир мактубро ба мо супорида, фаҳмонд, ки   бо мазмуну муҳтавояш  шинос гардем, баъд роҳи ноҳияи Вахшро пеш бигирем. Аз пайи мактуб Дарвоқеъ, номаи шикоятие, ки ба қалами истиқоматкунандаи  кӯчаи Душанбе – 15, шаҳраки ... Read More »

Технологияи иттилоотӣ — воситаи муҳими таълим

Пайдоиш ва ташаккули фанни технологияи иттилоотӣ ба нимаи дуюми асри XX рост меояд. Дар ибтидо ин фанро бо номи кибернетика мешинохтанд, ки асосгузори он математики амрикоӣ Норберт Винер (1894 – 1964, Колумбия) мебошад. Ӯ соли 1948 дар китоби «Кибернетика ё худ идоракунию муносибат тавассути мошин», мафҳуми «кибернетика»–ро истифода бурдааст (кибернетика аз забони юнонӣ гирифта шуда, маънои луғавиаш санъати идоракунӣ мебошад). ... Read More »

Компютер – дастёри беминнат

Беҳуда  нест, ки  асри  XXI – ро асри  тараққиёти  илму  техника ном  бурдаанд. Бинобар ин, мо, омӯзгоронро лозим аст, ки шогирдони худро дар рӯҳияи ҳифзи рисолату ҳувияти миллӣ бо истифода аз техника ва технологияи муосир тарбия намоем, то ки мақому мартабаи кишварамонро дар арсаи ҷаҳонӣ баланд бардошта, насли наврасро, ки созандаи ҷомеаи навинанд, чун ҳамқадами замон парвариш диҳем. Аз ин ... Read More »

Феълҳои ёвар ва навъҳову вазифаи онҳо

Мо чи дар сарчашмаҳои забоншиносии тоҷики солҳои шастум — ҳаштодуми садаи XX, чи дар нашрияҳои имрӯза ба истилоҳи “феълҳои ёридиҳанда” дучор меоем. Алалхусус, дар ҷилди дуюми “Асарҳои мунтахаб”-и собиқ узви вобастаи АУ РСС Тоҷикистон Н.Маъсумӣ навишта шудааст: “Феълҳое, ки дар сохтани шаклу таркибҳои феълӣ иштирок карда, барои ташкили категорияҳои феъл ва ифодаи вазифаву маънои таркибҳои феълӣ хизмат мекунанд, феълҳои ёридиҳанда ... Read More »

Ба дониш бувад ҷону дилро фурӯғ

Аз бозе ки дар таълим методи интерактивӣ ҷорӣ шудааст, муаллима Муҳтарама Низомова аксари машғулиятҳояшро бо ин усул мегузаронад. Яке аз талаботи методи интерактивӣ дар омӯзиш маҳз ҳамгироӣ аст, ки тибқи талаботи он бояд тамоми хонандагони синф  фаъолнокӣ нишон диҳанд ва вақти муайяншудаи соати дарсӣ барабас наравад. Истифода ва ҷорӣ намудани методи интерактивӣ дар синфҳои ибтидоӣ барои Аълочии маориф ва илми ... Read More »

Дар дилу дида

Китоби нависанда ва драманависи шинохта Ато Ҳамдам таҳти унвони «Ҳабиби дилу дида» дар бораи ҳаёту фаъолияти эҷодии нависанда ва шоири зиндаёд Ҳабибулло Назаров қисса мекунад. Ба ҳамагон маълум аст, ки як зумра афрод 40-45 сол қабл ва солҳои охир дар расонаҳои хабарӣ атрофи ду асари Ҳабибулло Назаров-«Дар ҷустуҷӯи Карим Девона» ва «Саргузашта Сафармахсум» сару садоҳои бебунёд баланд карданд. Онҳо бо ... Read More »

Ҷомӣ, он офтоби нуронӣ…

Абдураҳмони Ҷомӣ яке аз шахсиятҳои барҷастаи на танҳо илму адаби садаи XV ва мутафаккирест, ки дар инкишофи улуми дунявӣ ва динӣ бо асарҳои пурарзиш ва пурмуҳтавои худ ҷойгузин шуда, дар инкишофу равнақ ва такомулу балоғати онҳо саҳми шоистаи худро гузоштааст. Асарҳои дар ин риштаҳо олимона ва орифона нигоштаи ӯ гувоҳи ин гуфтаҳоянд. Дар осмони адаби Аҷам Абдураҳмони Ҷомӣ чун ахтари ... Read More »

Китоб мураббист

Инсон  ҳамеша  ба тарбият эҳтиёҷ дорад. Дар ҳама давру замон тарбиятгар, бедоркунандаи ақлу маърифати инсон китоб буд ва чунин мемонад. Инсони  маърифатпарвар онест, ки  ба  китоб мудом  ҳамчун ба покизатарин  ғизо, ки аз он рӯҳ болида мегардад, назар мекарду ниёз дошт ва онро аз ғизои  моддӣ  афзал  медонист. Инсон бояд дар зиндагӣ  дарк  кунад, ки манфиати китоб аз ҳама чиз ... Read More »

Ба фанҳои дақиқ таваҷҷуҳи бештар мебояд

Маҳмадсалим Абдукаримов 17 августи соли 1986 дар шаҳри Ваҳдат ба дунё омадааст. Соли 2013 рисолаи номзадиашро дар мавзӯи  «Идоракунии сарҳадии равандҳои бо муодилаи Клейн Гордон – Фок бо коэффитсиенти тағйирёбанда ифодашаванда» дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои физикаю математика гардидааст. Аз рӯйи мавзӯъҳои идоракунии системаҳои мавҷӣ, идоракунии равандҳое, ки бо муодилаи телеграфӣ ифода мешаванд, ҳалшавандагии масъалаҳои омехта барои баъзе ... Read More »

Танзим — тақозои замон

Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» даҳ соли пас аз қабул барои баланд бардоштани некуаҳволӣ, аз байн бурдани хурофотпарастӣ ва зиёдаравиҳо мусоидат намуд. Чанде пеш ба қонуни мазкур тағйиру иловаҳо ворид гардид, ки он аз тарафи мардум дастгирӣ ва ҳамовозии амиқ пайдо намуд. Ҳадаф аз ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон ... Read More »

Хуршеди нурполои сулҳ

Табиист, ки илму маърифат, расму оин, марзу бум, забон, иқтисод, мазҳабу кеш, ваҳдату сулҳу субот ва муқаддасоти дигар барои бақои ҳар як миллат лозим буда, маҳз тавассути ҳамин арзишҳо ҳар миллати воҳид рушд мекунад ва ба таърихи тамаддуни башарӣ роҳ меёбад. Густаришу эҳёи ин муқаддасот василаи муҳими ташаккули андешаи миллӣ гашта, барои рушди маънавии ҷомеа заминаи мусоид мегузоранд. Маълум, ки ... Read More »

То табаддулот се рӯз монда буд

Мусоҳибаи рӯзноманигор Шарифи Ҳамдампур бо судяе, ки фаъолияти ҲНИТ-ро манъ намуд Қарори Суди Олии ҶТ дар бораи манъ кардани фаъолияти ҲНИТ ва ҳамчун ташкилоти  террористӣ — экстремистӣ шинохтани он боиси ҳамоиши ҷонибдорони ин ҳизб дар шаҳрҳои Берлини Олмон ва Варшаваи Лаҳистон гардид. Дар ин ҳамоишҳо қонунӣ будани ин қарор зери шубҳа гузошта мешавад. Оё Суди Олии ҶТ барои чунин қарор ... Read More »

Номи забони мо

Порае аз китоби «Забони миллат-ҳастии миллат»-и Эмомалӣ Раҳмон Дар осори таърихӣ ва адабии гузашта забоне, ки мо имрӯз бо он гуфтугӯ мекунем, бо номҳои мухталиф — тоҷикӣ, порсӣ, муарраби он форсӣ, дарӣ, порсӣ ё форсии дарӣ дарҷ гардидааст… Тоҷикӣ ном гузоштани забони мо таърихи дерина дорад. Дар навиштаҷоти боз-ёфтшуда аз ноҳияи Турфони Чин дар як навиштаи гимнҳои монавӣ (М.339) бори ... Read More »

Нишони бақои миллат

Забон барҷастатарин ва гӯётарин поя, шиноснома ва нишони бақои ҳар халқу миллат аст. *** Забони тоҷикӣ ҳоло бояд ҷавобгӯйи ниёзҳои замон бошад ва тамоми таҳаввулоти сиёсиву иқтисодӣ ва иҷтимоиву фарҳангии ҷомеаро дар  худ инъикос намояд. *** Боиси ифтихор ва сарфарозист, ки дар ҳама ҳолат миллати тоҷик сипари боэътимод, ганҷи гаронбаҳои ниёгон — забони модариро аз даст надодааст. *** Поку беолоиш ... Read More »

Ташаббускорӣ асоси комёбиҳост

ё чаро баъзе роҳбарони муассисаҳои таҳсилоти касбӣ навовар нестанд? Яке аз самтҳои  муҳимтарини фаъолияти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва мақомоти  иҷроияи маҳаллии  ҳокимияти давлатӣ дар шаҳру ноҳияҳо таъсиси  ҷойҳои нави корӣ барои сокинони мамлакат мебошад. Афзоиши ҳамасолаи шумораи аҳолӣ ва зиёд шудани қувваи қобили меҳнатро ба инобат гирифта, ба ин масъала аҳамияти аввалиндараҷа дода мешавад. Маблағҳои дар ин самт ҷудогардида ба ... Read More »